Wijzigingen van WAC- en CMA-methoden
Waarom zou deze regel geschrapt of aangepast moeten worden:
Context:
Het Compendium voor monsterneming en analyses van afvalstoffen en bodem (CMA) en het Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water (WAC) zijn juridisch bindend doordat VLAREM en andere regelgeving verwijzen naar de “geldende” methoden. Wijzigingen aan deze methoden worden vastgesteld via ministerieel besluit.
In de praktijk doet zich echter de situatie voor dat een nieuwe of gewijzigde WAC- of CMA-versie reeds moet worden toegepast, terwijl het ministerieel besluit dat deze versie formeel vaststelt pas later wordt opgemaakt of gepubliceerd.
Daardoor ontstaat een spanningsveld waarbij:
- het ministerieel besluit een inwerkingtreding bevestigt die reeds in het verleden ligt;
- een nieuwe methode feitelijk wordt gehanteerd vóór zij formeel is verankerd;
- lopende dossiers of reeds uitgevoerde staalnames worden beoordeeld volgens een methode die op dat moment nog geen formele rechtsgrond had.
Dit creëert een situatie van (quasi-)retroactieve normwerking via een ondergeschikt norminstrument.
Gevolg:
Deze praktijk leidt tot aanzienlijke rechtsonzekerheid voor bedrijven, studiebureaus en laboratoria.
Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat:
- de geldende analysemethode formeel is vastgesteld;
- de toepasselijke regels duidelijk zijn op het moment van staalname of dossierindiening;
- wijzigingen niet met terugwerkende kracht worden opgelegd.
Wanneer een ministerieel besluit pas wordt vastgesteld ná de feitelijke toepassing van een nieuwe methode, ontstaat onzekerheid over:
- de rechtsgeldigheid van analyses;
- de conformiteit van lopende dossiers;
- mogelijke heranalyse of bijkomende kosten;
- aansprakelijkheidskwesties.
Dit ondermijnt fundamentele beginselen zoals rechtszekerheid, non-retroactiviteit en voorspelbaarheid van regelgeving.
Betrokken federaal minister:
Vlaams minister van Omgeving en Landbouw, Jo Brouns
Voorstel ter aanpassing:
Wij vragen dat bij wijzigingen van WAC- en CMA-methoden:
- het ministerieel besluit steeds vóór de effectieve inwerkingtreding wordt vastgesteld en gepubliceerd;
- de inwerkingtreding uitsluitend prospectief gebeurt;
- duidelijk wordt bepaald welke methode van toepassing is op lopende dossiers en reeds uitgevoerde staalnames;
- expliciete overgangsbepalingen worden opgenomen;
- de administratieve en financiële impact vooraf wordt geëvalueerd.
Technische actualisering is noodzakelijk, maar mag niet leiden tot retroactieve normwerking of onzekerheid over de rechtsgeldigheid van uitgevoerde analyses.